Buren profiteren financieel mee van onze zonneparken

Jeroen van Mensvoort is Senior Projectontwikkelaar voor Solarcentury in Nederland. Hij heeft verschillende grote zonneparken in Nederland ontwikkeld met zonnepark Houten als zijn laatste succes. In deze blog vertelt Jeroen ons hoe de gemeenschap financieel kan meeparticiperen in onze zonneprojecten in Nederland en bespreekt hij de uitdagingen die financiële participatie met zich meebrengt.

Geen enkele energietechniek groeit de laatste jaren zo hard als zon-PV. Verreweg het grootste deel van de panelen komt op daken van huizen, stallen of bedrijven, maar een deel leggen we aan op land. Dat geeft bij sommige omwonenden zorg, met name over de verandering van het landschap. Die zorgen begrijpen we heel goed. Daarom organiseren we de ontwikkeling van parken zo dat omwonenden financieel mee kunnen profiteren en zelfs mede-eigenaar kunnen worden.

Opbrengsten uit zonnestroom voor de eigen regio

Zonneparken produceren decentraal de elektriciteit voor de omgeving. Waar de vroegere centrales met hun enorme centrale productie elektriciteit maakten voor het hele land, leveren zonneparken grotendeels juist lokaal de stroom voor de regio. De extra spanning op het lokale net wordt immers fysiek grotendeels gematched tegen de vraag uit het dorp in de buurt.
Dit is natuurlijk een abstract en technisch verhaal. We maken het graag concreet voor mensen: door ze panelen en zonnestroom te leveren, door ze te laten deelnemen in zonneparken en door met de opbrengsten wat terug te doen voor de omgeving.

Elektriciteit uit zon voor mensen uit de regio

Zo bieden we bij de ontwikkeling van parken aan dat omwonenden zelf panelen voor de eigen woning kopen tegen een door ons gereduceerd tarief. Een mooi voorbeeld hiervan is Apeldoorn Beemte Broekland waar dit al gerealiseerd is. Ook de omwonenden van het onlangs vergunde zonnepark Winterswijk Masterveldweg krijgen dit aanbod, met een korting van maar liefst 50% op de panelen, omvormers en de installatie ervan.

Een andere vorm van het leveren van goedkope zonne-energie is door mensen een korting te geven op de eigen stroomrekening. Dat verrekenen we dan met hun energieleverancier. Dit gaan we aanbieden bij het hiervoor genoemde nieuwe project in Winterswijk.

Lokaal eigendom

Zonneparken zorgen lokaal dat een dorp of gemeente een stap zet in de verduurzaming van zijn energievraag. We willen dat concreet maken dat mensen zich mede-eigenaar voelen van zonneparken in hun buurt. Dat doen we door de optie te geven om deels mee te financieren en hier een goed rendement over te krijgen. Dit kan via gedeeld of volledig eigendom van de aandelen. Deze route is met het Klimaatakkoord sterk in de aandacht gekomen, met het vastgelegde streven naar minimaal 50% lokaal eigendom, inclusief het samen ontwikkelen van het park vanaf het begin.

Gedeeld lokaal eigendom is een mooi streven dat echter ook wel wat vergt van omwonenden. Het samen ontwikkelen en in eigendom hebben kost behoorlijk wat tijd en kunde. Niet iedere burger of lokale energiecoöperatie kan en wil die tijd leveren. Rendementen uit eigendom van een zonnepark zijn ook iets voor de lange adem. Een zonnepark aanleggen kost fors wat geld. Na de realisatie, zegge twee jaar na de investering, beginnen de inkomsten uit zonnestroom inclusief subsidie binnen te komen. Maar pas na ongeveer 15 jaar passeren de inkomsten nominaal de investeringen en wordt het lucratief. Geheel zeker zijn de inkomsten niet; het rendement bij eigendom is uiteindelijk goed, maar iedere investering is ook een risico. Voor veel omwonenden blijkt deze lange tijdshorizon en het risico een domper. We bieden als Solarcentury gedeeld eigendom (aandelen) altijd aan , maar constateren dat energiecoöperaties hier doorgaans niet happig op zijn. Het is bij onze parken daardoor nog niet verwezenlijkt.

Jeroen van Mensvoort
Jeroen van Mensvoort, Senior Projectontwikkelaar

Mee-investeren via obligaties

Waar het streven naar 50% of zelfs volledig lokaal eigendom wel breed gedeeld wordt door een lokale energiecoöperatie, werken we hier graag aan mee. Waar niet, daar bieden we alternatieven die vaak aantrekkelijker worden gevonden, zoals obligaties met een gegarandeerd en mooi jaarlijks rendement van ongeveer 4%, met een looptijd van 5 tot 10 jaar en met tussentijdse aflossing. Onze ervaring is dat hier vaak de voorkeur aan gegeven wordt boven ‘echt eigendom’ (aandelen). Een mooi voorbeeld is zonnepark Budel waar honderden particulieren uit de buurt hebben ingetekend voor obligaties. Op deze wijze dragen ze bij aan de financiering van ‘hun’ park en krijgen ze een mooi rendement.

Bijdragen aan lokale initiatieven

Een geheel andere route is om financiering te geven voor allerlei initiatieven in de buurt, zoals een bijdrage aan de lokale sportclub of een recreatiegebied bij het zonnepark. Deze vorm geeft een jaarlijkse baat die kan helpen bij de steun voor het project. Een mooi voorbeeld hiervan is zonnepark Houten. Hier hebben we het theater gesponsord en ondersteunen we de culturele voorstellingen ‘Loeren bij de boeren’ nabij het park. Daarnaast geven we jaarlijkse bijdragen aan het ‘Duurzaamheidsfonds Houten’. Dit fonds geeft subsidies aan omwonenden voor zonnepanelen en isolatie, maar ook voor niet direct energie-gerelateerde onderwerpen, zoals hulp aan eenzame mensen. Met dit soort vormen van financiële meerwaarde bereiken we doorgaans meer mensen dan met een aanbod tot mee-investeren in lokaal eigendom.

Keuze na dialoog met omwonenden

Al deze vormen van financiële baten of deelname zijn de uitkomst van gesprekken met omwonenden. Uiteindelijk kiezen we de vorm die de meerderheid van de omgeving wenst. Er is geen park door ons ontwikkeld en gebouwd waarbij we niet iets voor omwonenden deden. Daarmee doen we recht aan de afspraken uit het Klimaatakkoord en de Gedragscode Zon Op Land die voorschrijft dat omwonenden moeten kunnen meeprofiteren van een zonnepark. Dat doen we niet omdat het moet, dit deden we al voor deze afspraken op papier stonden. We doen dit omdat we vinden dat duurzame energie iets is wat de hele samenleving aangaat, wat we samen moeten ontwikkelen.

Ondanks een verschraalde subsidieregeling voor zon blijven we werken aan baten voor de omwonenden van zonneparken. Ik denk dat we met deze aanpak als bedrijf dus zeker trots kunnen zijn, want bij welke andere activiteit in de omgeving krijgen bewoners nu de kans om financieel mee te profiteren?