Twintig jaar Solarcentury: interview met Jeremy Leggett

Jeremy Leggett

Dit jaar bestaat Solarcentury 20 jaar. Ter gelegenheid van die mijlpaal gaan we langs bij oprichter Jeremy Leggett.

Solarcentury blaast deze maand twintig kaarsjes uit. Wat doet dat met u als oprichter van dit bedrijf?

Ik ben trots, dankbaar en ik mag mezelf gelukkig prijzen. Het is niet aan alle zonne energiebedrijven gegeven om na twintig jaar nog steeds overeind te blijven, laat staan relatief gezond te zijn. Deze markt is een meedogenloze achtbaan, vooral doordat zonne energiebedrijven continu ondermijnd worden door gevestigde spelers in de energiesector. Het feit dat we nog steeds bestaan, hebben we te danken aan hard werk, doorzettingsvermogen en het geduld van letterlijk honderden getalenteerde en gemotiveerde medewerkers gedurende al die jaren. Maar ik besef ook wel dat we onderweg heel wat geluk hebben gehad.

Wat blijft u het meeste bij van de medewerkers?

Daar zou ik wel een heel boek over kunnen schrijven, dus ga ik me even beperken tot de leiders. Ik heb erg veel geluk gehad met mijn leiders de voorbije jaren. De geschiedenis van het bedrijf kan worden opgedeeld in vier fases. De eerste fase duurde van 1998 tot 2007 en omvat onze strijd door de ‘vallei des doods’ als nieuw bedrijf met torenhoge kosten, op weg naar winstgevendheid en onze eerste eigen zonnepanelen voor daken. We hadden te kampen met moeilijke economische omstandigheden door de recessie na het uiteenspatten van de internetzeepbel in 2000. Ik stond tijdens die fase aan het roer. Het was moeizaam en ik heb veel hulp gekregen van mijn CFO, Neil Perry, die nu nog steeds bij ons werkt. Neil is in die fase echt ook een leider geweest die essentieel was voor onze missie.

De tweede fase reikt van 2007 tot 2012 en ging gepaard met een tweede investeringscyclus. De mijlpaal van winstgevendheid was in zicht. Tijdens deze fase stonden we onder leiding van Derry Newman, de vroegere Managing Director van Sony in het Verenigd Koninkrijk. Ook hij kreeg te kampen met vreselijke economische omstandigheden door de kredietschaarste in 2007 en de beurscrash van 2008.

In de derde fase, van 2012 tot 2014, had Frans van den Heuvel de leiding en was er een spectaculaire groei, voornamelijk dankzij de Britse zonnepanelenparken. Tijdens de vierde fase, van 2015 tot vandaag, veranderde ons bedrijf in een internationale projectontwikkelaar en serviceplatform voor zonne energie, onder leiding van Frans.

Fantastische leiders zoals Neil, Derry en Frans nemen fantastische mensen aan, die op hun beurt ook fantastische mensen aanwerven. Volgens mij is dat de belangrijkste troef van onze medewerkers.

Maar jullie hebben ook geluk gehad?

Onze geweldige medewerkers waren beschikbaar toen we ze nodig hadden, maar daarnaast beschikten we ook over voldoende kapitaal op het juiste moment. Er waren vier grote investeringen van risicodragend kapitaal, die alle vier werden gedaan terwijl ik CEO was, voor een totaalbedrag van £28 miljoen. De eerste, £8 miljoen in 2000, kregen we kort na het uiteenspatten van de internetzeepbel. De vierde, £13,5 miljoen, ontvingen we slechts enkele weken voordat de kredietmarkten bevroren in 2007. Veel goede bedrijven kampten met een geldtekort na de kredietschaarste en gingen failliet. Wij hadden een financiële buffer en overleefden.

Welke veranderingen heeft het bedrijf meegemaakt?

We zijn veel professioneler en commerciëler geworden. Dat is te verwachten. Ik kijk al jaren met bewondering naar ons senior team, dat me doet denken aan een bataljon doorgewinterde soldaten tijdens de oorlog. De stressbestendigheid van elke collega en het team als geheel bij de slopende werkdruk blijft me verbazen. Twee dingen zijn niet veranderd: ten eerste kunnen alle teamleden, op alle niveaus, nog steeds moeiteloos schakelen tussen professioneel werken en plezier maken. Het is een cliché, maar ‘work hard play hard’ is hier altijd ons motto geweest.

Ten tweede is de maatschappelijke verantwoordelijkheid van ons bedrijf altijd al een sterke drijfveer geweest voor de meeste personeelsleden. Elk jaar schenken we vijf procent van onze netto opbrengst aan SolarAid, de ontwikkelingshulporganisatie die we hebben opgericht in 2006. Verder zamelt het team geld in op verschillende manieren, denk maar aan gesponsorde fiets en hardloopwedstrijden. Veel collega’s nemen daaraan deel.

Wat was uw inspiratie om dit bedrijf op te richten?

De klimaatverandering boezemde me angst in. Ik was er zo bang voor dat ik in 1989 het roer heb omgegooid en een academische loopbaan heb ingeruild voor een baan als milieuactivist. Na meer dan acht jaar bij Greenpeace, waar ik me vooral toespitste op klimaatverandering, begon ik als zelfstandige ondernemer in de zonne energiesector. Voor mij is die job gewoon een andere vorm van strijden tegen klimaatverandering: een uitgebreide en geweldloze directe actie in een disfunctionele markt die – als we niets ondernemen – rampzalig zal zijn voor onze planeet.

Wat waren de grootste moeilijkheden?

We werden constant aangevallen door de gevestigde spelers in de energiesector, met andere woorden de grote energiebedrijven en hun lobbyisten in de regeringen. De laatste tijd gaat het stilaan beter, vooral in de nutssector en ook steeds meer in de olie en gassector. Maar wie de transformatie van de energiesector bewust heeft tegengewerkt, draagt een enorme verantwoordelijkheid. Sommigen van hen zullen daar misschien nog de prijs voor moeten betalen in een rechtbank. Ik kan er honderduit over vertellen, en dat heb ik gedaan in de verschillende boeken die ik de voorbije jaren heb geschreven, met name The Carbon War (over de periode 1989 2000), Half Gone (over de periode 1997 2005), The Energy of Nations (over de periode 2003 2013, in het Nederlands vertaald als Uit de olie) en The Winning of The Carbon War (over de periode 2013 2017).

Wat kunt u ons vertellen over de internationalisering van het bedrijf? Hoe kwam die tot stand?

Die begon al tijdens de beginjaren, toen de vestigingen in Frankrijk en Spanje werden opgericht in de eerste fase, en in Italië in de tweede fase. Maar zo komen we opnieuw bij wat ik vertelde over de gevestigde spelers. Ondanks hun initiële succes moesten al die vestigingen later de deuren sluiten. Elke keer kwam dat doordat de overheid het stelsel voor de terugleververgoedingen terugdraaide, op verschillende manieren. Een terugleververgoeding is een soort subsidie die bedoeld is om de ondersteuning op regelmatige en voorspelbare wijze te verlagen naarmate de prijzen dalen, zodat bedrijven vooruit kunnen plannen. Haast overal hebben overheden op verschillende momenten toegegeven aan lobbyisten van grote energiespelers om die subsidies drastisch terug te draaien of af te schaffen, waardoor de inkomsten ineenstortten en veel zonne energiebedrijven niet meer uit het dal geraakten. Het Verenigd Koninkrijk deed dat in 2011, toen de coalitieregering aan de macht was, en opnieuw toen enkel de Conservatieven het voor het zeggen hadden.

Solarcentury’s internationalisering was onvermijdelijk in ons groeiverhaal, maar ook heel noodzakelijk aangezien de Britse regering de voorkeur geeft aan subsidies voor schaliegas en kernenergie. Ze is bereid om hernieuwbare energie actief te saboteren om plaats te maken voor haar lievelingetjes. Gelukkig had Solarcentury genoeg kapitaal om buitenlandse markten te verkennen. Andere zonne energiebedrijven hadden minder geluk en moesten zich beperken tot de binnenlandse markt, waardoor ze uiteindelijk ten onder gingen.

Wat zijn uw beste drie herinneringen aan het bedrijf?

Ik mag er slechts drie kiezen? Uit twintig jaar?! Ik geef je met plezier een slideshow die ik maakte van de geschiedenis van het bedrijf, door de ogen van één persoon alleszins. Hopelijk komen de fantastische herinneringen daarin goed naar voren.

Wat is de volgende stap voor Solarcentury als bedrijf en voor u persoonlijk?

Er liggen grote kansen in het verschiet, maar er zijn ook uitdagingen. Op de korte termijn moeten we resultaten leveren voor de projecten die we hebben opgestart en ze ook uitbreiden. Ik help de CEO daarbij zo veel als ik kan, als deeltijds consultant én als bestuurder. Dat zie ik niet zo snel veranderen. Op de lange termijn wil ik me meer toeleggen op schrijven, als een soort ‘leermeester’ voor iedereen die geeft om klimaatverandering, schone energie, het verantwoord gebruik van technologie in het algemeen, en dus de toekomst van onze beschaving. Want dat is uiteindelijk de missie van Solarcentury: de toekomst van onze beschaving vrijwaren op verschillende fronten.